کاهش انواع اختلالات جریان برق با رله حفاظت موتور

رله حفاظت موتور برای جلوگیری از آسیب به موتور الکتریکی مانند خطاهای داخلی موتور استفاده می شود. در هنگام استفاده از این رله ها، شرایط خارجی هنگام اتصال به شبکه برق باید شناسایی شده و از شرایط غیرعادی جلوگیری شود. علاوه بر این، رله حفاظتی از پخش مجدد اختلال در برق رسانی جلوگیری می کند. در این مقاله بیشتر در مورد این وسیله پرکاربرد توضیح خواهیم داد.

تعریف رله حفاظت موتور

در توضیح رله حفاظت موتور باید بگوییم که یکی از رایج ترین تجهیزات الکتریکی دوار، موتور های الکتریکی هستند که در انواع گوناگون توان و ولتاژ در کسب و کار ها و صنعت های متفاوت به کار برده می شوند. همانطور که می دانیم؛ سیستمی که برق را تغذیه می کند دارای آسیب ها و خطاهایی است. به همین دلیل بهترین کار این است که موتور های الکتریکی در برابر آسیب های گوناگونی که اتصالات و نشت های جریان های گوناگون به آن ها می رسانند، محافظت شوند. بنابراین رله حفاظت موتور، از انواع موتور های الکتریکی در مقابل آسیب ها و خطا هایی که در شبکه برق ایجاد می شود، محافظت می کند.

چگونگی تنظیم رله
چگونگی تنظیم رله

کاربرد رایج رله های محافظ موتور

این رله ها، هم به منظور محافظت از موتور های سنکرون و هم محافظت از انواع موتور آسنکرون به کار برده می شوند. یکی دیگر از کاربرد های این رله ها زمانی است که مدار هایی به وسیله کنتاکتور مورد کنترل قرار می گیرند. به علاوه رله حفاظت موتور در مواردی مثل بال میل، پمپ، کمپرسور، فن، خورد کننده ها و … کاربرد دارد.

نحوه حفاظت رله ها

انواع حفاظتی که برای موتور ها توسط این رله ها انجام می گیرد، بستگی به میزان کیلووات و میزان ولتاژ موتور دارد. به این دلیل که کارکرد موتور در انواع سطح های کیلوواتی و ولتاژی، تفاوت دارد. بنابراین انواع گوناگون رله محافظ موتور با توجه به میزان کارکرد خود طبقه بندی می شوند و به منظور اقتصادی بودن آن، می بایست این رله ها در میزان مناسب عملکردشان قرار بگیرند.

رله حفاظتی موتور دیجیتال
رله حفاظتی موتور دیجیتال

انواع گوناگون رله محافظ موتور

  1. رله الکترومغناطیسی
  2. رله دیجیتال یا رله عددی
  3. رله استاتیک

عملکرد انواع طرح های رله های محافظ موتور

طرح های رله حفاظت موتور دارای چندین عملکرد حفاظتی هستند که باید در نظر گرفته شوند:

  • رتبه و نوع اسب بخار موتور
  • مشخصات تغذیه مانند ولتاژ، فازها، روش اتصال به زمین و جریان اتصال کوتاه موجود
  • لرزش، گشتاور و سایر محدودیت های مکانیکی

لازم به ذکر است که در بین انواع گوناگون رله ها، بهترین و حرفه ای ترین آن ها، رله های عددی یا رله های دیجیتال می باشند.

ماهیت فرآیند رله ها

  • محیط موتور، دستگاه سوئیچینگ مرتبط
  • زمان مجاز روتور قفل شده سرد و گرم و زمان شتاب مجاز
  • منحنی زمان در مقابل جریان هنگام راه اندازی موتور
انواع رله های حفاظتی دیجیتال
انواع رله های حفاظتی دیجیتال

فرکانس شروع

انواع رله حفاظت موتور حفاظت اصلی را برای موتورهای سنکرون و ناهمزمان فراهم می کنند. آن ها را می توان برای موتورهای قطع کننده مدار و کنترل شده با کنتاکتور در کاربردهای مختلف درایو، مانند محرک موتور برای پمپ ها، فن ها، کمپرسورها، آسیاب ها و سنگ شکن ها استفاده کرد.

محدوده فعالیت این دستگاه

حفاظت و کنترل موتور برای انواع درایوها صورت می گیرد.

مزایای دستگاه

رله حفاظت موتور مزایایی دارد که شامل موارد زیر است:

  • جلوگیری از آسیب دیدن موتورهای الکتریکی
  • از پخش مجدد اختلال به شبکه جلوگیری می کند.
  • به تجهیزات دیگر آسیبی نمی رسد.
  • این دستگاه ها از نظر اقتصادی بسیار مناسب و به صرفه هستند. در حقیقت به دلیل جلوگیری از خطا ها، سبب کم شدن هزینه تولید می شوند.
نوعی دیگر از رله محافظتی
نوعی دیگر از رله محافظتی

مشخصات محصول

مشخصات رله حفاظت موتور شامل موارد زیر است:

  • پیکربندی استاندارد خاص برنامه که منجر به راه اندازی و زمان راه اندازی رله کوتاه تر می شود.
  • راه حل های از پیش پیکربندی شده برای توزیع ابزار و کاربرد صنعتی

رله محافظ موتور عددی

این رله باعث به وجود آمدن محافظ در موتور های الکتریکی می شود. این رله ها هم نوع و میزان اختلال در جریان برق را نشان می دهند و هم از انواع موتور های برقی در مقابل جریانات زیاد برق، کاهش میزان ولتاژ، قطع شدن فاز، متصل شدن کوتاه و دیگر اختلالات دستگاه ها جلوگیری می کنند. در رله حفاظت موتور به راحتی به وسیله یک سیم رابط، نمایشگر رله نشان داده می شود که بر روی تابلو آن قرار می گیرد.

نام های گوناگون رله های حفاظتی

این رله ها با نام های گوناگون شامل رله محافظ موتور الکتریکی (EMPR)، رله محافظ موتور دیجیتالی (DMPR)، رله های محافظ موتور عمومی (GMPR) و رله محافظ موتور هوشمند (IMPR) مورد شناسایی قرار می گیرند.

انواع خطا های رله ها

رله حفاظت موتور ممکن است حالتی غیر عادی در کارکرد شبکه برق ایجاد کند که به آن خطا گفته می شود. انواع این خطا ها موارد زیر هستند:

  1. بازگشت فاز جریان برق
  2. اتصال یافتن کوتاه
  3. فقدان تعادل در فاز ها
  4. کم شدن جریان و ولتاژ در هر یک از فاز ها
  5. ایجاد قفل در روتور
  6. زیاد شدن یا کم شدن زیاد از حد ولتاژ
  7. برعکس گردش یافتن موتور
  8. زیاد شدن دمای سیستم ها

این آسیب ها ممکن است سبب ایجاد تغییرات غیر مترقبه ای در میزان ولتاژ یا جریان برق بشوند. به همین دلیل حدودا در بیشتر آسیب ها، از طریق اندازه گیری سطح جریان، میزان آسیب قابل تشخیص است. رله حفاظت موتور در راه مدار قدرت و همینطور فرمان براساس مشخصات ایجاد کننده دستگاه نصب می شود. این دستگاه ها اکثرا به منظور اندازه گیری و شناسایی نوع آسیب ها کاربرد دارند.

نتیجه گیری

زمانی که قصد انتخاب این رله ها را دارید، باید به نکته هایی مانند بالا بودن سرعت عملکرد، مناسب بودن میزان حساسیت، پایدار بودن دستگاه و بالا بودن امنیت سیستم قدرت توجه کرد. در حقیقت به دلیل حساسیت بالا در عملکرد این رله ها، این دستگاه ها باید دارای سرعت بالا در تشخیص اختلالات، ماندگاری در برابر انواع آسیب ها باشند و همچنین بخش آسیب دیده به سرعت باید شناسایی شود. همانطور که گفته شد؛ رله حفاظت موتور از نظر اقتصادی بسیار به صرفه و مناسب است، به این دلیل که از انواع خطا ها و اختلالات در سیستم جریان برق جلوگیری می کند.